Engelsiz.eleman.net | Engelli iş ilanları ve eleman ilanları sitesi

Mahkemelerde uzun süren dava süreçleri hem zaman hem de maliyet açısından tarafları zorlayabiliyor. Bu nedenle Türkiye’de son yıllarda birçok hukuki uyuşmazlık için arabuluculuk sistemi devreye alındı. Özellikle bazı davalarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunlu hale getirildi. Peki zorunlu arabuluculuk nedir, ihtiyari arabuluculuk hangi durumlarda uygulanır? Arabuluculuk sürecine katılmamanın hukuki sonuçları nelerdir? İşte merak edilen detaylar.

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, iki taraf arasında yaşanan özel hukuk uyuşmazlıklarının mahkemeye gitmeden çözülmesini sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu sistemde tarafsız bir üçüncü kişi olan arabulucu, tarafların iletişim kurmasına yardımcı olur ve uzlaşma zemini oluşturur.

Arabuluculuk sürecinde arabulucu herhangi bir karar vermez. Tarafların kendi istekleri doğrultusunda anlaşmaya varmalarını sağlar. Bu yöntem sayesinde yıllarca sürebilecek davalar kısa sürede çözüme kavuşabilir.

Bu da ilginizi çekebilir: Arabulucu Ücret Tarifesi 2026 | Güncel Arabuluculuk Ücretleri

Zorunlu Arabuluculuk Nedir?

Zorunlu arabuluculuk, bazı davalarda mahkemeye başvurmadan önce mutlaka arabulucuya gidilmesini gerektiren yasal bir süreçtir. Eğer bu aşama tamamlanmadan dava açılırsa mahkeme davayı usulden reddeder.

Türkiye’de aşağıdaki alanlarda zorunlu arabuluculuk uygulanmaktadır:

İşçi ve işveren uyuşmazlıkları
Ticari alacak ve tazminat davaları
Tüketici mahkemelerinde görülen bazı uyuşmazlıklar
Kira ve bazı gayrimenkul davaları

Bu tür davalarda tarafların önce arabulucuya başvurması gerekir.

İhtiyari Arabuluculuk Nedir?

İhtiyari arabuluculuk ise tarafların herhangi bir yasal zorunluluk olmadan kendi isteğiyle arabulucuya başvurmasıdır.

Tarafların serbestçe karar verebileceği birçok özel hukuk uyuşmazlığı ihtiyari arabuluculuk kapsamında çözülebilir. Bu yöntem özellikle:

Trafik kazası tazminatları
Miras paylaşımı anlaşmazlıkları
Komşuluk hukuku sorunları
Boşanma sonrası mal paylaşımı

gibi konularda sıkça tercih edilir.

Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

Tüketici mahkemelerinde açılacak birçok davada arabuluculuk dava şartı olarak uygulanır. Ancak parasal değeri düşük uyuşmazlıklarda önce Tüketici Hakem Heyetine başvurulması gerekir.

Örneğin satın alınan bir ürünün ayıplı çıkması veya bir hizmet sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar için arabuluculuk yoluna gidilebilir.

Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk

Ticari işletmeler arasında yaşanan alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk zorunlu hale getirilmiştir.

Bu süreçte arabulucu görevlendirildikten sonra:

Süre en fazla 6 hafta içinde tamamlanır
Zorunlu durumlarda 2 hafta daha uzatılabilir

Bu uygulama sayesinde şirketler arasındaki ticari anlaşmazlıkların hızlı şekilde çözülmesi hedeflenir.

İş Hukukunda Arabuluculuk

İşçi ve işveren arasındaki birçok uyuşmazlık için de arabuluculuk zorunludur. Bunlar arasında:

Kıdem tazminatı
İhbar tazminatı
Fazla mesai alacakları
Yıllık izin ücretleri
İşe iade davaları

yer almaktadır.

Özellikle işe iade davalarında işçinin fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurması gerekir.

Arabuluculuk Toplantısına Katılmamanın Sonuçları

Arabuluculuk sürecinde tarafların ilk toplantıya katılması önemlidir. Eğer taraflardan biri geçerli bir mazeret olmadan toplantıya katılmazsa ciddi hukuki sonuçlarla karşılaşabilir.

Kanuna göre toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf: